Meervoudige onverzadigde vetzuren

Meervoudig onverzadigde vetten (eng: PUFA, polyunsaturated fatty acid) zijn vetzuren die meer dan één dubbele binding in hun koolstof keten hebben. Deze klasse bevat onder andere belangrijke verbindingen zoals de essentiële vetzuren en de vetzuren die oliën hun karakteristieke eigenschappen geeft.

Er zijn twee vetzuren essentieel in onze voeding. Dit betekend dat deze vetzuren nodig zijn voor het functioneren van de mens en dat deze vetzuren niet door het lichaam zelf gemaakt kunnen worden. Deze twee vetten zijn alfa-linoleenzuur en linolzuur, ook wel omega-3 en omega-6 vetzuren genoemd. Deze vetzuren zijn elk afzonderlijk essentieel. Voor een goede gezondheid is ook de ratio tussen de twee essentiële vetzuren belangrijk. Deze ratio omega-6/omega-3 is ideaal tussen 1/1 en 4/1. In het Westerse dieet is de hoeveelheid omega-6 vetzuur (linolzuur) vaak te hoog ten opzichte van omega-3 en is de ratio tussen 10/1 en 30/1. Deze verhouding heeft effecten op ontstekingsreacties en processen in de hersenen. Dit is een van de oorzaken van veel zogenaamde welvaartsziekten en een rede waarom visolie supplementen populair zijn.

Alfa-linoleenzuur (andere namen: omega-3, ALA, 18:3)

Alfa-linoleenzuur is een omega-3-vetzuur. Alfa-linoleenzuur heeft drie onverzadigde bindingen tussen de koolstofatomen 3-4, 6-7 en 9-10, geteld vanaf het koolstofatoom op het einde (CH3-). Omdat de eerste dubbele binding geteld vanaf het einde tussen 3-4 bevind is Alfa-linoleenzuur een omega-3-vetzuur. Voor een optimale groei en conditie is 0,5 procent van de energie-inname per dag nodig, wat voor een volwassene neerkomt op ongeveer 2 tot 3 gram per dag.
Eicosapantaeenzuur (EPA; 20:5, n-3) en docosahexaeenzuur (DHA; 22:6, n-3) zijn aanwezig in de vetten uit vissen (visolie) en spelen een belangrijke rol in vele metabolische processen. Deze vetzuren kunnen ook door mensen worden gesynthetiseerd uit het essentiële vetzuur alfa-linoleenzuur, maar met een efficiëntie van enkele procenten. Omdat de synthese van DHA verder in de route ligt na EPA is de synthese van DHA minder dan die van EPA. Alfa-linoleenzuur komt veel voor in plantaardige oliën zoals hennepzaadolie (20%) en sojaolie (8%).

Alfa linoleenzuur

Linolzuur (andere namen: omega-6, LA, 18:2)

Linolzuur is een tweevoudig onverzadigd omega-6-vetzuur. Dit essentieel vetzuur wordt gebruikt in de biosynthese van arachidonzuur (arachidonic acid, AA). Arachidonzuur wordt weer gebruikt voor de productie van sommige stoffen welke vooral betrokken zijn bij ontstekingsreacties. Linolzuur wordt gevonden in de celmembranen van cellen. Een tekort aan linolzuur en andere omega-6 vetzuren in het dieet zorgt voor droog haar, haaruitval en slechte wond heling.

Wanneer meer linolzuur in de voeding voorkomt, wordt over het algemeen het cholesterolgehalte in het bloed lager. Dit doet linolzuur beter dan oliezuur en linoleenzuur, beide ook onverzadigde vetzuren. Linolzuur is echter ontstekingsbevorderend, terwijl linoleenzuur juist onstekingsremmend werkt. Dit is een van de weinige gezondheidsclaims op het gebied van ingrediënten in de voeding die wetenschappelijk goed onderbouwd is. Vanwege dit effect zijn er margarines op de markt gebracht, die rijk aan linolzuur zijn met de claim van cholesterolverlaging als ze worden gebruikt in plaats van andere vetbronnen. (Er is recent nog een ander type margarine op de markt gebracht dat plantaardige sterolen bevat bevat, en dat het cholesterolgehalte ook echt actief kan verlagen.) Gebrek aan linolzuur leidt tot een rode schilferige huid en verhoogde waterdoorlaatbaarheid van de huid, en potentieel tot een groot aantal andere klachten. Lichte gevallen van linolzuurdeficiëntie zijn niet zo zeldzaam.

Saffloerolie heeft van alle planten het hoogste gehalte aan linolzuur (ca. 65–70%). Zonnebloemolie bevat afhankelijk van het zonnebloemenras tot 63%. Hennepolie bevat 50-70% en rijstolie 39%. Olijfolie bevat slechts 8% linolzuur.

Linolzuur

Nieuws

Meervoudige onverzadigde vetzuren

AvB Voedingsadvies onderdeel van AvB Sports

Vanaf 1 oktober 2017 wordt AvB Voedingsadvies onderdeel van AvB Sports. De voedingspraktijk zal zelfstandig blijven bestaan. AvB Sports wordt een sportcentrum waar zeker plaats is voor voeding. De officiële opening van AvB Sports zal zijn in januari 2018.

Volgt u ons al op
SOCIAL MEDIA? start direct en blijf altijd op de hoogte
van het laatste nieuws en tip!

Facebook Youtube